College – college po polsku, college w Anglii, co to college

System edukacji w USA oraz Wielkiej Brytanii zdecydowanie różni się od tego, który obowiązuje w Polsce. W obu tych krajach uczniowie zdają więcej egzaminów końcowych, muszą też płacić za naukę na studiach wyższych niezależnie od tego, czy wybiorą uczelnię państwową, czy prywatną. Absolwenci szkół średnich w krajach anglosaskich mogą kontynuować edukację zarówno na uniwersytetach, jak i w college’ach.

Zjednoczone Królestwo tworzą cztery niezależne państwa: Anglia, Szkocja, Walia i Irlandia Północna. W związku z tym system edukacji w Wielkiej Brytanii został zdecentralizowany, w każdym z poszczególnych krajów przepisy dotyczące edukacji realizowane są w inny sposób. Najbardziej zbliżone do siebie są systemy edukacyjne w Anglii i Walii. Okres obowiązkowej edukacji w Zjednoczonym Królestwie obejmuje nie tylko szkołę podstawową, ale także średnią. Naukę dzieci rozpoczynają w wieku około pięciu lat, a kończą ją w wieku lat szesnastu – wyjątkiem jest Anglia, gdzie młodzież musi kontynuować naukę do ukończenia osiemnastego roku życia. Może to zrobić, wybierając jedną z dostępnych form kształcenia, takich jak:

• kontynuacja nauki w pełnym wymiarze godzin;
• rozpoczęcie stażu lub praktyki zawodowej;
• wolontariat z jednoczesnym kontynuowanie nauki w niepełnym wymiarze godzin.

Etap obowiązkowej edukacji w Wielkiej Brytanii dzieli się na cztery poziomy nauczania i obejmuje:

• Key Stage 1(w Anglii i Walii), Level A (w Szkocji). Etap ten obejmuje dzieci w wieku od piątego do siódmego roku życia.
• Key Stage 2 (Anglia, Walia), Level B (Szkocja). Nauką objęci są uczniowie między siódmym a jedenastym rokiem życia.
• Key Stage 3 (w Anglii, Walii), Level C (w Szkocji). Dzieci w wieku od jedenastego do czternastego roku życia.
• Key Stage 4 (Anglia, Walia), Level D (Szkocja). Nastolatki w wieku od czternastu do szesnastu lat.

Brytyjski system nauczania jest przy tym podzielony na pięć etapów. Etap pierwszy to żłobek i przedszkole (nursery), etap drugi to primary school (szkoła podstawowa). Kolejne etapy to: szkoła średnia pierwszego stopnia (secondary school/high school), szkoła średnia drugiego stopnia (further education/college), szkoła wyższa, czyli higher education.

Z pewnością niejeden raz zastanawiałeś się nad tym, co to college. Otóż określenia tego używa się do określenia różnych form edukacji obowiązujących w krajach anglosaskich, w szczególności zaś w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych. Termin ten jest dość stary i początkowo oznaczał miejsce, w którym żyli studenci uniwersytetu, szkoły te miały też prawo do prowadzenia własnych kursów. Obecnie mianem college’ów określane są szkoły wyższe, które oferują kursy zawodowe i akademickie. Pozwalają one na zdobycie wykształcenia w ramach bardzo wąskiej specjalizacji. Młodzież, która chce kontynuować naukę w college’u musi wcześniej przystąpić do egzaminu General Certificate of Education Advanced Level (GCE- A level). Jego poziom można porównać do matury, do której przystępują uczniowie szkół średnich w Polsce. Od wyników tego egzaminu zależy to, czy dostaną się na wyższe studia oraz perspektywy uzyskania pracy. Na teście tym nie ma żadnych obowiązkowych przedmiotów, tych do wyboru jest za to znacznie więcej niż w polskiej szkole – na ogół uczniowie w Wielkiej Brytanii decydują się na zdawanie trzech, czasem czterech przedmiotów, ale są też tacy, którzy zdają ich aż pięć. Wyniki egzaminu podawane są w skali literowej od A (najlepsza) do E (najniższa), jego zdanie uprawnia także do ubiegania się o przyjęcie na uniwersytet.

Uczniowie, którzy będą kontynuować naukę w college’u i wybiorą kursy zawodowe, po ukończeniu nauki otrzymują dyplomy na różnych poziomach – General National Vocational Qualifications (GNVQ).

Koledż w Zjednoczonym Królestwie nie jest szkołą obowiązkową, pozwala jednak na zdobycie kwalifikacji zawodowych różnego rodzaju i wąskich specjalizacji. Zarówno angielskie, jak i walijskie, szkockie i irlandzkie koledże umożliwiają zdobycie wykształcenia zawodowego na poziomie podstawowym, jak i wyższym. W Wielkiej Brytanii funkcjonują dwa rodzaje college’ów. Są to:

• Further education colleges. Tak określane są szkoły kształcenia uzupełniającego.
• Higher education colleges. Są to po prostu szkoły wyższe.

Pierwszy rodzaj college w Anglii umożliwia zdobycie wykształcenia wyższego na każdym poziomie, szkoły te prowadzą też szkolenie zawodowe i specjalistyczne. Umożliwiają zdobycie kwalifikacji zawodowych. Naukę w Further education college uczniowie mogą rozpocząć już po ukończeniu szesnastego roku życia, jednak zdecydowana większość (aż siedemdziesiąt pięć procent) ma osiemnaście lat i więcej, najczęściej też decydują się oni na kontynuowanie nauki w trybie part – time. Studia trwają dwa lata i umożliwiają bezproblemowe połączenie nauki z pracą. O przyjęcie do Higher education college mogą ubiegać się tylko osoby, które ukończyły osiemnaście lat, oferują one naukę aż do zdobycia tytułu magistra, a ich ukończenie umożliwia kontynuowanie edukacji na studiach podyplomowych.

Wiesz już, w jakim wieku idzie się do college w Anglii, pora więc dowiedzieć się, jak wygląda nabór do tych szkół. Na ogół każdy z college’ów ma inny system rekrutacji, szczegółowe informacje znajdziesz więc na stronach internetowych konkretnej szkoły. W każdym jednak dokumenty możesz złożyć za pośrednictwem strony internetowej. W aplikacji musisz podać nie tylko informacje o szkołach, które ukończyłeś, ale także wybrać kierunek, na którym chcesz studiować. Po złożeniu aplikacji zostaniesz powiadomiony o dacie egzaminu albo rozmowy kwalifikacyjnej.

W brytyjskich college’ach nie ma ustalonej jednej daty, od której przyjmowane są aplikacje kandydatów, w wielu szkołach podania można składać już na przełomie roku, ewentualnie na początku nowego roku. Wynika to z faktu, iż większość szkół rozmowy kwalifikacyjne przeprowadza już w lutym.

System szkolnictwa w Stanach Zjednoczonych różni się od tego w Polsce. Główna różnica polega na tym, że w amerykańskich szkołach jest szeroki program nauczania, a na egzaminy kładziony jest mniejszy nacisk. Ponadto w USA nie ma jednego, scentralizowanego systemu oświaty, kontrolują go zarówno władze lokalne, jak i stanowe. Nad departamentami edukacji, które działają w każdym ze stanów pieczę sprawuje Departament Edukacji Stanów Zjednoczonych. Naukę w tym kraju dzieci rozpoczynają w wieku sześciu albo siedmiu lat. W szkołach publicznych nauka jest bezpłatna, czesne obowiązuje jedynie w szkołach prywatnych. Obowiązek szkolny w USA trwa dwanaście lat, przez pierwsze pięć lat dzieci uczęszczają do elementary school, która jest odpowiednikiem szkoły podstawowej w Polsce. Middle school to etap kolejny obejmujący trzy lata nauki. Szkoły te nie zawsze są placówkami samodzielnymi, często są częścią szkoły średniej. High school (szkoła średnia) jest ostatnim etapem edukacji w Stanach Zjednoczonych. Uczniowie szkół średnich zobowiązani są do zaliczenia podstawowych przedmiotów:

• języka angielskiego;
• historii;
• matematyki;
• informatyki;
• przedmiotów ścisłych;
• nauki o zdrowiu;
• wychowania fizycznego.

Po ukończeniu dwunastej klasy uczniowie otrzymują high school diploma i mogą kontynuować edukację w college lub wybrać uniwersytet.

College w USA mogą być zarówno odrębną szkołą wyższą, która specjalizuje się w danej dziedzinie, jak i częścią uniwersytetu. W tym drugim przypadku będzie on odpowiednikiem wydziału na polskich uniwersytetach. W zależności od zainteresowań i planów zawodowych, absolwenci szkół średnich mogą wybrać:

• College. Ten typ uczelni jest w Stanach Zjednoczonych najbardziej popularny. Szkoły te oferują cztery lata nauki na studiach pierwszego stopnia. Absolwenci kierunków humanistycznych (Liberal Arts) i sztuk pięknych (Fine Arts) otrzymują tytuł Bachelor of Arts, nauk ścisłych – Bachelor of Science. Są one odpowiednikiem tytułu licencjata w Polsce.
• Community i Junior College. Są to szkoły pomaturalne, po ukończeniu których otrzymuje się tytuł Associate – jego polskim odpowiednikiem jest technik. Ich absolwenci mogą kontynuować edukację na uczelniach wyższych.
• Technical Insitute. Można je porównać do polskich szkół zawodowych. Można w nich najszybciej zdobyć podstawowe umiejętności zawodowe i w efekcie rozpocząć pracę.

Ile trwa college w USA? Zależy to od tego, czy jest to college, Community lub Junior College. W tych pierwszych szkołach nauka trwa na ogół cztery lata, drugie oferują dwuletni tryb nauczania. Wielu absolwentów amerykańskich szkół średnich decyduje się w pierwszej kolejności na kontynuowanie edukacji w Community bądź Junior college, a dopiero po ich ukończeniu wybiera kształcenie w czteroletnim koledżu. Jest to spowodowane tym, że koszty nauki w dwuletniej szkole są zdecydowanie niższe niż w czteroletniej.

Czy college a uniwersytet to istotna różnica? Polega przede wszystkim na wielkości tych uczelni, kosztów kształcenia oraz ilości kierunków, które są do wyboru. Zarówno uniwersytety w Wielkiej Brytanii, jak i w Stanach Zjednoczonych to duże instytucje, które kształcą studentów na wszystkich poziomach – oferują programy licencjackie, magisterskie i doktoranckie. Zatrudniają wykładowców, którzy są specjalistami w różnych dziedzinach i we wszystkich specjalnościach. Uniwersytety dzielą się na publiczne i prywatne, nauka na tych ostatnich wiąże się z koniecznością opłacania wysokiego czesnego, ale studenci mogą liczyć na różnorodną pomoc finansową. Uniwersytety brytyjskie i amerykańskie w poczet studentów przyjmują nie tylko absolwentów rodzimych, ale też z zagranicy, na uczelniach tych jest wielu studentów z Polski. Uniwersytet to instytucja szkolnictwa wyższego, która pełni nie tylko funkcję edukacyjną, ale także badawczą. Mają one prawo do przyznawania stopni naukowych na zakończenie programu akademickiego.

Co to jest college w USA? Jest to publiczna lub prywatna szkoła wyższa kształcąca znacznie mniej studentów niż uniwersytet. W Stanach Zjednoczonych college bardzo często funkcjonują jako część uniwersytetu i zapewniają kształcenie wstępne lub zawodowe. Rok akademicki w koledżach może dzielić się na cztery kwartały lub dwa semestry, są jednak i takie (np. New College of Florida), w których rok akademicki jest podzielony na dwa semestry, z których każdy trwa cztery miesiące. W przerwie pomiędzy nimi studenci odbywają staże lub praktyki, mogą też podjąć w tym czasie naukę za granicą. Studenci mają możliwość wybrania społecznego college, w którym nauka trwa dwóch lata. Po ich ukończeniu absolwenci posiadają średnie wykształcenie specjalistyczne i mogą szukać pracy w branży usługowej, mogą też kontynuować naukę w czteroletnim college – jego ukończenie równoznaczne jest ze zdobyciem tytułu licencjata. Mogą także zdecydować się na dalsze kształcenie na uniwersytecie – zostaną wtedy od razu przyjęci na trzeci rok studiów.

College w USA mogą być odrębną uczelnią bądź częścią uniwersytetu. Do tych pierwszych zalicza się między innymi:

• Berkeley College. Siedzibą tej założonej w 1931 prywatnej roku uczelni jest Nowy Jork.
• American International College. To prywatna uczelnia położona w Springfield w stanie Massachusetts.
• William College. Uczelnia istnieje od 1793 roku.

W ramach uniwersytetów bądź jako uniwersytety funkcjonują między innymi:

• Pennsylvania State University College of Medicine;
• College of Charleston;
• College of Arts&Sciences Loyola University Chicago.

Ubiegając się o przyjęcie do amerykańskiego college, niezbędne jest dostarczenie następujących dokumentów:

• świadectwo ukończenia szkoły średniej;
• formularz zgłoszeniowy;
• raport z ocen śródrocznych i końcowych;
• list polecający;
• esej aplikacyjny.

W amerykańskich college’ach mogą studiować nie tylko Amerykanie, ale także studenci z zagranicy, w tym z Polski. Kandydaci spoza Stanów Zjednoczonych muszą dołączyć również certyfikat potwierdzający znajomość języka angielskiego – może to być na przykład TOEFL. Dodatkowo kandydaci mogą przystąpić do SAT lub ATC. Przystąpienie do jednego z tych egzaminów może znacznie zwiększyć Twoje szanse na przyjęcie do college. Egzamin SAT składa się z dwóch części: językowej i matematycznej. Możesz go zdawać w Polsce w Gdańsku, Krakowie i Warszawie, sesje organizowane są na ogół pięć razy w roku. Do egzaminu możesz podchodzić wielokrotnie. Wiele uczelni zwraca dużą uwagę na datę wydania certyfikatu i nie honoruje tych, które są starsze niż dwa lata. Mimo że do egzaminu SAT możesz przystąpić już w pierwszej klasie szkoły średniej, najlepiej będzie, gdy zdecydujesz się go zdawać w klasie maturalnej. Również egzamin ATC może zdawać w Polsce. UWAGA: możesz do niego przystępować nie więcej jak dwanaście razy.

Aplikacje do amerykańskich college’ów składa się za pośrednictwem platformy CommonApp lub strony internetowej wybranej szkoły – wszystko zależy od tego, na jaką uczelnię zdecydujesz się aplikować. Szczegółowe informacje, w jaki sposób możesz zgłosić swoją kandydaturę znajdziesz na stronie uczelni, którą wybrałeś. Dokumenty aplikacyjne możesz złożyć do trzech koledżów, zwiększysz w ten sposób swoje szanse na przyjęcie.

Niewielka liczba studentów zarówno w amerykańskich, jak i brytyjskich koledżach jest jedną z ich największych zalet, łatwiej na nich o integrację. Do tego proces aplikacji do college’u jest o wiele łatwiejszy, niższe są też koszty edukacji, co dla wielu kandydatów jest najbardziej istotne. Obie te instytucje kształcenia wyższego mają wiele zalet – to czy wybierzesz uniwersytet, czy college, powinno zależeć również od Twoich zainteresowań i indywidualnych potrzeb.

Tym, co łączy college i uniwersytet jest bardzo wysoki poziom kształcenia. Sam system nauczania zbytnio od siebie się nie różni, w obu typach szkół studenci mogą liczyć na dużą różnorodność w zakresie nauczanych przedmiotów, mogą też dowolnie wybierać dziedziny i tematy, które ich najbardziej interesują. Oczywiście zarówno w college, jak i na uniwersytecie jest pewna ilość obowiązkowych programów, są też prace domowe. W Stanach Zjednoczonych szczególnie popularne jest pisanie esejów. Studenci mogą też brać udział w różnych wydarzeniach sportowych i kulturalnych niezależnie od tego, czy studiują na uniwersytecie, czy zdecydowali się na naukę w koledżu. Zarówno w college’ach, jak i na uniwersytetach studenci najpierw kształcą się przez dwa lata na ogólnokształcących studiach licencjackich, a dopiero po ich ukończeniu wybierają kierunek, z którego chcą się specjalizować.

Ukończenie amerykańskiego college nie jest równoznaczne z uzyskaniem tytułu naukowego, a mimo to ich absolwenci nie mają trudności ze znalezieniem pracy, doskonale zarabiają i cieszą się uznaniem. Na rynku pracy są oceniani równie wysoko, jak ci, którzy ukończyli najbardziej prestiżowe amerykańskie uczelnie. Polskim odpowiednikiem college są studia licencjackie, których absolwenci uzyskują tytuł licencjata. Trwają one w naszym kraju – w zależności od kierunku – sześć lub siedem semestrów. Różnica między studiami licencjackimi a magisterskimi w Polsce polega przede wszystkim na programie nauczania – na studiach licencjackich przedmiotów jest znacznie mniej. Inna jest też struktura studiów – jeśli wybierzesz studia licencjackie w Polsce, będziesz mieć mniej wykładów, a więcej zajęć praktycznych niż na studiach magisterskich. Po uzyskaniu tytułu licencjata możesz kontynuować naukę na dwuletnich studiach magisterskich. Z kolei za odpowiednik w Polsce college w Anglii można uznać polskie szkoły policealne przeznaczone dla osób, które posiadają wykształcenie średnie. Ich ogromnym atutem jest to, że aby kontynuować w nich edukację, nie musisz posiadać świadectwa maturalnego. Szkoły policealne pozwalają na szybkie zdobycie kwalifikacji zawodowych, szczególnie w tych profesjach, na które jest największe zapotrzebowanie na rynku pracy. Absolwenci szkół policealnych w dalszym ciągu posiadają wykształcenie średnie, jeśli zdecydujesz się zdawać egzamin zawodowy lub z posiadanych kwalifikacji, dodatkowo otrzymasz tytuł technika bądź specjalisty.

Średnie koszty nauki w amerykańskich college’ach nie należą do niskich. O wysokości czesnego decyduje kilka elementów: czas kształcenia, status prawny uczelni, lokalizacja. Średnie koszty nauki w college wynoszą rocznie około dwudziestu tysięcy dolarów. Na najniższe czesne możesz liczyć w koledżach, które są prowadzone przez jednostki samorządu terytorialnego. Są to dwuletnie uczelnie nazywane także community lub country college, po ukończeniu których przyznawany jest tytuł associate – jego odpowiednikiem jest polski technik. Jeśli wybierzesz na przykład Onondaga Communinty College albo Corning Community College, Twoje czesne wyniesie od czterech do pięciu tysięcy dolarów.

Znacznie więcej będziesz musiał zapłacić, wybierając college prywatny – czesne w takich placówkach wynosi ponad sześćdziesiąt tysięcy dolarów. Do najdroższych college amerykańskich należą:

• Dartmouth College. To szkoła należąca do Ivy League (Ligi Bluszczowej). Uczelnia nie pobiera czesnego od studentów, w których dochód w rodzinie nie przekracza rocznie stu tysięcy dolarów.
• Haverford College. Uczelnia nie jest znana w szerokich kręgach absolwentów szkół średnich. Jest położona na obrzeżach Filadelfii, kształci około tysiąca trzystu studentów.
• Claremont McKenna College z kalifornijskiego miasta Claremont. Oferuje studia licencjackie z zakresu biznesu, nauk społecznych, biologii.
• Scrips College w Claremont. To uczelnia dla kobiet, która wchodzi w skład konsorcjum szkół wyższych w Clermont.
• Harvey Mudd College. Uczelnia oferuje studia z zaawansowanej matematyki, inżynierii i techniki. Jest to najdroższa uczelnia w całych Stanach Zjednoczonych, czesne wynosi w niej prawie siedemdziesiąt tysięcy dolarów.

Myśląc o studiowaniu w amerykańskim college’u, pod uwagę musisz wziąć nie tylko wysokość czesnego, ale także dodatkowe opłaty, do których zalicza się koszty wyżywienia, akademika lub wynajęcia pokoju.

Niezależnie od tego, czy wybierzesz college w Wielkiej Brytanii, czy w Stanach Zjednoczonych, możesz ubiegać się o przyznanie stypendium. Aby otrzymać stypendium w brytyjskim college, musisz przede wszystkim brać udział w zajęciach w trybie full time, co oznacza, że liczba zajęć w tygodniu musi wynosić przynajmniej dwadzieścia jeden godzin. Na zajęcia musisz uczęszczać co najmniej przez osiemnaście tygodni. Wypłata stypendium uzależniona jest również od wyników w nauce i frekwencji – jeśli opuścisz ponad dwadzieścia procent godzin w jednym miesiącu, musisz się liczyć z tym, że stypendium zostanie Ci obniżone lub całkowicie odebrane. O finansowe wsparcia staraj się jak najszybciej, najlepiej złóż podanie od razu, gdy tylko dowiesz się, że zostałeś przyjęty do college’u.

Na amerykańskich uczelniach funkcjonują różne systemy stypendialne. Są to:

• Need-based. Wsparcie dostosowane jest do potrzeb konkretnego studenta, możesz więc zostać nawet całkowicie zwolniony z czesnego. Pomoc zostanie Ci przyznana na cały okres studiów.
• Need-blind. Komisja rekrutacyjna rozpatrując Twoją kandydaturę, nie będzie brała pod uwagę sytuacji materialnej Twojej rodziny, ale skupi się wyłącznie na osiągnięciach naukowych.
• Need-aware. Dla studentów z Polski jest to najmniej korzystny system stypendialny, gdyż przy rozpatrywania kandydatury komisja rekrutacyjna pod uwagę bierze sytuację materialną kandydata, może się więc okazać, że podanie zostanie odrzucone z uwagi na zbyt niskie dochody rodziny.

Zarówno w Wielkiej Brytanii, jak i w Stanach Zjednoczonych większość studentów otrzymuje wsparcie materialne z uczelni. W USA stypendium możesz otrzymać nie tylko od uczelni, ale także od rządu federalnego, fundacji bądź stowarzyszenia. Pamiętaj, że nie wszystkie uczelnie prywatne oferują stypendia dla zagranicznych studentów.

Jeśli myślisz o nauce zagranicą, możesz zdecydować się na Wielką Brytanię bądź Stany Zjednoczone. W obu przypadkach w grę wchodzą college, które cieszą się dużą popularnością wśród miejscowych.