1. Home
  2. >
  3. Korepetycje Polski
  4. >
  5. Matura ustna Polski

Spis treści

Matura Ustna z Języka Polskiego

Matura ustna z języka polskiego jest istotnym elementem egzaminu maturalnego, wymagającym od uczniów umiejętności płynnego formułowania myśli, argumentacji oraz interpretacji tekstów literackich i kulturowych. Egzamin ten ma na celu ocenę umiejętności komunikacyjnych i analitycznych uczniów, sprawdzając ich zdolność do wypowiadania się na zadane tematy oraz reagowania na pytania egzaminatorów.

Struktura Egzaminu Ustnego

Egzamin ustny składa się z trzech głównych etapów:

1. Wylosowanie Tematu

Uczniowie losują temat z przygotowanego zestawu. Tematy mogą dotyczyć szeroko pojętej literatury, kultury, problemów społecznych oraz interpretacji tekstów literackich. W zestawie mogą znaleźć się zarówno tematy dotyczące konkretnego utworu literackiego, jak i bardziej ogólne zagadnienia związane z literaturą, kulturą czy historią.

2. Przygotowanie Wypowiedzi

  • Czas na przygotowanie: Około 15 minut.
  • Cel: Sporządzenie notatek i przygotowanie struktury wypowiedzi.
  • Materiał: Uczeń może korzystać z przygotowanych przez siebie notatek oraz materiałów dostarczonych przez komisję egzaminacyjną.

3. Prezentacja i Odpowiedzi na Pytania

  • Czas trwania prezentacji: Około 10 minut.
  • Cel: Prezentacja przygotowanej wypowiedzi oraz odpowiedzi na pytania egzaminatorów.
  • Ocena: Egzaminatorzy oceniają umiejętność formułowania spójnych, logicznych i poprawnych językowo wypowiedzi oraz zdolność do argumentacji i interpretacji.

Przykładowe Tematy

  1. Analiza literacka:
  • „Omów motyw cierpienia w twórczości Adama Mickiewicza na przykładzie 'Dziadów’ cz. III.”
  • „Przedstaw obraz społeczeństwa polskiego w epopei narodowej 'Pan Tadeusz’.”
  1. Tematy ogólne:
  • „Znaczenie literatury w kształtowaniu tożsamości narodowej.”
  • „Rola poezji w życiu człowieka.”
  1. Analiza tekstów kultury:
  • „Interpretacja symboliki w wybranym obrazie Jana Matejki.”
  • „Analiza motywu podróży w literaturze romantycznej na przykładzie wybranego utworu.”
Matura ustna polski
Pamiętaj, że kluczem do sukcesu na egzaminie ustnym z języka polskiego jest regularna praktyka, systematyczność i rozwijanie umiejętności analizy oraz komunikacji. Powodzenia!

Przygotowanie do Egzaminu Ustnego

1. Znajomość Lektur

Solidna znajomość obowiązkowych lektur jest kluczowa. Uczniowie powinni znać nie tylko treść utworów, ale także konteksty historyczne, społeczne i kulturowe, w jakich powstały.

2. Umiejętność Analizy i Interpretacji

Przygotowanie do egzaminu ustnego wymaga rozwijania umiejętności analizy i interpretacji tekstów literackich oraz innych tekstów kultury. Ważne jest, aby uczniowie potrafili identyfikować środki stylistyczne i rozumieli ich funkcje.

3. Praktyka Mówienia

Regularne ćwiczenie mówienia na głos jest niezbędne. Uczniowie mogą przygotowywać krótkie prezentacje na różne tematy, korzystać z symulacji egzaminu z kolegami lub nauczycielami, a także nagrywać swoje wypowiedzi i analizować je.

4. Tworzenie Notatek

Podczas przygotowania do egzaminu warto tworzyć konspekty wypowiedzi na różne tematy. Dobre notatki pomagają w szybkiej organizacji myśli i ułatwiają przygotowanie struktury wypowiedzi.

Przykładowa Odpowiedź

Temat: „Omów motyw podróży w literaturze romantycznej, odwołując się do wybranego utworu Adama Mickiewicza i innego wybranego utworu literatury światowej.”

Odpowiedź:

W literaturze romantycznej motyw podróży jest często wykorzystywany jako symbol poszukiwania sensu życia, ucieczki od rzeczywistości oraz dążenia do samopoznania.

  1. „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza:
    • W tej epopei podróż Tadeusza do Soplicowa symbolizuje powrót do korzeni, do ojczyzny. Jest to również podróż w głąb siebie, gdzie Tadeusz odnajduje swoje miejsce w świecie, odnawia więzi rodzinne i narodowe.
  2. „Boska Komedia” Dantego Alighieri:
    • W tym utworze podróż Dantego przez Piekło, Czyściec i Raj symbolizuje duchową wędrówkę i poszukiwanie zbawienia. Podróż ma na celu nie tylko zrozumienie grzechów i cnot, ale także ostateczne zjednoczenie z Boskością.

Motyw podróży w obu utworach ukazuje dążenie bohaterów do samopoznania, odnalezienia swojego miejsca w świecie i osiągnięcia wewnętrznej harmonii. W literaturze romantycznej podróż często jest metaforą duchowej wędrówki i poszukiwania wartości wyższych.

Pytania na Egzaminie Ustnym z Matury z Języka Polskiego z Poprzednich Lat

Przykładowe Pytania z Egzaminu Ustnego

Literatura Polska

  1. Twórczość Adama Mickiewicza:
  • „Omów motyw cierpienia w 'Dziadach’ cz. III Adama Mickiewicza.”
  • „Przedstaw obraz społeczeństwa polskiego w epopei narodowej 'Pan Tadeusz’.”
  1. Twórczość Henryka Sienkiewicza:
  • „Przedstaw znaczenie wartości patriotycznych w 'Potopie’ Henryka Sienkiewicza.”
  • „Omów postać Kmicica jako bohatera romantycznego i pozytywnego.”
  1. Twórczość Bolesława Prusa:
  • „Analizuj krytykę społeczeństwa w 'Lalce’ Bolesława Prusa.”
  • „Przedstaw rolę kobiet w powieści 'Lalka’.”

Literatura Światowa

  1. Twórczość Williama Shakespeare’a:
  • „Omów motyw władzy w tragedii 'Makbet’.”
  • „Przedstaw obraz miłości w 'Romeo i Julii’.”
  1. Twórczość Alberta Camusa:
  • „Analizuj filozofię absurdu w 'Dżumie’ Alberta Camusa.”
  • „Przedstaw obraz społeczeństwa w obliczu zagrożenia w 'Dżumie’.”
  1. Twórczość Johanna Wolfganga Goethego:
  • „Omów motyw buntu w 'Cierpieniach młodego Wertera’.”
  • „Przedstaw znaczenie miłości w twórczości Goethego na przykładzie wybranego utworu.”

Analiza Tekstów Kultury

  1. Analiza Obrazu:
  • „Interpretuj symbolikę w obrazie 'Bitwa pod Grunwaldem’ Jana Matejki.”
  • „Omów znaczenie kolorystyki i kompozycji w wybranym dziele impresjonistycznym.”
  1. Analiza Filmu:
  • „Przedstaw główne motywy i przesłanie filmu 'Człowiek z marmuru’ Andrzeja Wajdy.”
  • „Omów rolę muzyki i dźwięku w budowaniu napięcia w filmie 'Psy’ Władysława Pasikowskiego.”

Problemy Społeczne i Kulturalne

  1. Tematy Społeczne:
  • „Omów problem wykluczenia społecznego na podstawie wybranego utworu literackiego.”
  • „Przedstaw obraz konfliktu pokoleń w literaturze współczesnej.”
  1. Tematy Kulturalne:
  • „Przedstaw rolę tradycji i obrzędów w kulturze polskiej na przykładzie wybranego utworu.”
  • „Omów wpływ globalizacji na kulturę współczesną, odwołując się do wybranego tekstu kultury.”

Strategie Przygotowania do Egzaminu Ustnego

1. Znajomość Lektur

Solidna znajomość lektur obowiązkowych jest kluczowa. Uczniowie powinni znać nie tylko treść utworów, ale także konteksty historyczne, społeczne i kulturowe, w jakich powstały.

2. Umiejętność Analizy i Interpretacji

Przygotowanie do egzaminu ustnego wymaga rozwijania umiejętności analizy i interpretacji tekstów literackich oraz innych tekstów kultury. Ważne jest, aby uczniowie potrafili identyfikować środki stylistyczne i rozumieli ich funkcje.

3. Praktyka Mówienia

Regularne ćwiczenie mówienia na głos jest niezbędne. Uczniowie mogą przygotowywać krótkie prezentacje na różne tematy, korzystać z symulacji egzaminu z kolegami lub nauczycielami, a także nagrywać swoje wypowiedzi i analizować je.

4. Tworzenie Notatek

Podczas przygotowania do egzaminu warto tworzyć konspekty wypowiedzi na różne tematy. Dobre notatki pomagają w szybkiej organizacji myśli i ułatwiają przygotowanie struktury wypowiedzi.

Matura ustna polski
Egzamin ustny z języka polskiego jest integralną częścią egzaminu maturalnego, sprawdzającą umiejętności komunikacyjne, analityczne i interpretacyjne uczniów. Pytania na egzaminie ustnym są zróżnicowane i obejmują szeroki zakres tematów literackich, kulturowych i społecznych. Poniżej przedstawiam przykłady pytań, które pojawiały się na egzaminie ustnym z języka polskiego w poprzednich latach.

Zestawy Pytań na Maturze Ustnej z Języka Polskiego z Poprzednich Lat

Egzamin ustny z języka polskiego obejmuje różnorodne pytania dotyczące literatury, kultury, problemów społecznych oraz analizy tekstów. Poniżej przedstawiam przykładowe zestawy pytań, które pojawiały się na maturze ustnej z języka polskiego w poprzednich latach.

Przykładowe Zestawy Pytań

Zestaw 1

  1. Temat literacki:
    • „Omów motyw cierpienia w 'Dziadach’ cz. III Adama Mickiewicza.”
    • Przykładowe pytania pomocnicze:
      • Jakie są źródła cierpienia bohaterów „Dziadów”?
      • Jak cierpienie wpływa na losy bohaterów?
      • Jakie są sposoby radzenia sobie z cierpieniem w utworze?
  2. Temat ogólny:
    • „Znaczenie literatury w kształtowaniu tożsamości narodowej.”
    • Przykładowe pytania pomocnicze:
      • Jakie dzieła literackie przyczyniły się do kształtowania tożsamości narodowej Polaków?
      • Jakie wartości narodowe są przekazywane w literaturze?
  3. Analiza tekstu kultury:
    • „Interpretuj symbolikę w obrazie 'Bitwa pod Grunwaldem’ Jana Matejki.”
    • Przykładowe pytania pomocnicze:
      • Jakie elementy obrazu są symboliczne?
      • Jakie przesłanie niesie obraz?

Zestaw 2

  1. Temat literacki:
    • „Przedstaw obraz społeczeństwa polskiego w epopei narodowej 'Pan Tadeusz’ Adama Mickiewicza.”
    • Przykładowe pytania pomocnicze:
      • Jakie warstwy społeczne przedstawione są w „Panu Tadeuszu”?
      • Jakie są relacje między tymi warstwami?
      • Jak Mickiewicz ocenia szlachtę w swoim dziele?
  2. Temat ogólny:
    • „Rola poezji w życiu człowieka.”
    • Przykładowe pytania pomocnicze:
      • Jakie funkcje może pełnić poezja?
      • Jakie są twoje ulubione utwory poetyckie i dlaczego?
  3. Analiza tekstu kultury:
    • „Omów główne motywy i przesłanie filmu 'Człowiek z marmuru’ Andrzeja Wajdy.”
    • Przykładowe pytania pomocnicze:
      • Jakie tematy porusza film?
      • Jakie środki filmowe wykorzystuje Wajda do przekazania swojego przesłania?

Zestaw 3

  1. Temat literacki:
    • „Przedstaw znaczenie wartości patriotycznych w 'Potopie’ Henryka Sienkiewicza.”
    • Przykładowe pytania pomocnicze:
      • Jakie postawy patriotyczne prezentują bohaterowie „Potopu”?
      • Jak Sienkiewicz kreuje obraz bohatera narodowego?
  2. Temat ogólny:
    • „Omów problem wykluczenia społecznego na podstawie wybranego utworu literackiego.”
    • Przykładowe pytania pomocnicze:
      • Jakie są przyczyny wykluczenia społecznego przedstawione w utworze?
      • Jak bohaterowie radzą sobie z wykluczeniem?
  3. Analiza tekstu kultury:
    • „Interpretacja symboliki w filmie 'Psy’ Władysława Pasikowskiego.”
    • Przykładowe pytania pomocnicze:
      • Jakie symbole można znaleźć w filmie?
      • Jakie znaczenie mają te symbole dla interpretacji filmu?

Zestaw 4

  1. Temat literacki:
    • „Omów postać Kmicica jako bohatera romantycznego i pozytywnego w 'Potopie’ Henryka Sienkiewicza.”
    • Przykładowe pytania pomocnicze:
      • Jakie cechy romantyczne przejawia Kmicic?
      • Jakie cechy pozytywne są widoczne w jego postaci?
  2. Temat ogólny:
    • „Przedstaw rolę tradycji i obrzędów w kulturze polskiej na przykładzie wybranego utworu.”
    • Przykładowe pytania pomocnicze:
      • Jakie tradycje są przedstawione w utworze?
      • Jaką rolę pełnią te tradycje w życiu bohaterów?
  3. Analiza tekstu kultury:
    • „Omów wpływ globalizacji na kulturę współczesną, odwołując się do wybranego tekstu kultury.”
    • Przykładowe pytania pomocnicze:
      • Jak globalizacja jest przedstawiana w wybranym tekście?
      • Jakie są pozytywne i negatywne skutki globalizacji według autora tekstu?

Przykładowe Odpowiedzi do Pytań na Maturze Ustnej z Języka Polskiego

Poniżej przedstawiam przykładowe odpowiedzi do niektórych pytań, które mogłyby pojawić się na maturze ustnej z języka polskiego. Odpowiedzi te mają charakter poglądowy i mają na celu pokazanie, jak można odpowiadać na pytania dotyczące literatury, kultury i problemów społecznych.

Zestaw 1

Temat literacki: „Omów motyw cierpienia w 'Dziadach’ cz. III Adama Mickiewicza.”

Odpowiedź: Motyw cierpienia w „Dziadach” cz. III Adama Mickiewicza jest centralnym elementem utworu i przejawia się na wielu płaszczyznach. Przede wszystkim, cierpienie dotyka bohaterów bezpośrednio – Gustaw-Konrad przeżywa ból związany z niespełnioną miłością oraz z trudami walki narodowowyzwoleńczej. Cierpienie jest również widoczne w postaci męczenników narodowych, którzy ponoszą ofiary w imię wolności ojczyzny. Mickiewicz ukazuje, że cierpienie jest nieodłącznym elementem ludzkiego życia, ale również drogą do duchowego oczyszczenia i zrozumienia wyższych wartości. Symboliczne sceny, takie jak Wielka Improwizacja, ukazują głęboki konflikt wewnętrzny i ból egzystencjalny bohatera.

Przykładowe pytania pomocnicze:

  • Jakie są źródła cierpienia bohaterów „Dziadów”? Odpowiedź: Źródła cierpienia bohaterów „Dziadów” są różnorodne. Gustaw-Konrad cierpi z powodu nieszczęśliwej miłości oraz poczucia niesprawiedliwości społecznej i politycznej. Męczennicy narodowi cierpią z powodu prześladowań politycznych i represji ze strony zaborców.
  • Jak cierpienie wpływa na losy bohaterów? Odpowiedź: Cierpienie wpływa na losy bohaterów, motywując ich do działania i walki o wolność. Gustaw-Konrad przechodzi duchową przemianę, stając się symbolem poświęcenia i walki narodowowyzwoleńczej. Cierpienie męczenników narodowych ukazuje ich heroizm i oddanie dla ojczyzny.

Zestaw 2

Temat ogólny: „Znaczenie literatury w kształtowaniu tożsamości narodowej.”

Odpowiedź: Literatura odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu tożsamości narodowej, ponieważ przekazuje wartości, tradycje, historię i doświadczenia danej społeczności. W Polsce literatura była szczególnie ważna w okresach zaborów, kiedy tożsamość narodowa była zagrożona. Dzieła takie jak „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza, „Lalka” Bolesława Prusa czy „Quo Vadis” Henryka Sienkiewicza nie tylko ukazywały piękno polskiego krajobrazu i kultury, ale również wzmacniały poczucie wspólnoty narodowej i dumy z bycia Polakiem. Literatura pozwalała Polakom zachować swoją tożsamość narodową, język i kulturę w trudnych czasach, kiedy Polska była podzielona między zaborców.

Przykładowe pytania pomocnicze:

  • Jakie dzieła literackie przyczyniły się do kształtowania tożsamości narodowej Polaków? Odpowiedź: Dzieła takie jak „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza, „Lalka” Bolesława Prusa, „Quo Vadis” Henryka Sienkiewicza, oraz poezja Juliusza Słowackiego i Cypriana Kamila Norwida były kluczowe w kształtowaniu tożsamości narodowej Polaków. Ukazywały one polską historię, tradycje i wartości, wzmacniając poczucie wspólnoty i dumy narodowej.
  • Jakie wartości narodowe są przekazywane w literaturze? Odpowiedź: Literatura polska przekazuje wartości takie jak patriotyzm, wolność, odwaga, poświęcenie, solidarność i duma narodowa. Przykłady bohaterów literackich, którzy walczą za ojczyznę, poświęcają się dla dobra wspólnego i pielęgnują polskie tradycje, wzmacniają te wartości wśród czytelników.

Zestaw 3

Analiza tekstu kultury: „Interpretuj symbolikę w obrazie 'Bitwa pod Grunwaldem’ Jana Matejki.”

Odpowiedź: „Bitwa pod Grunwaldem” Jana Matejki to monumentalne dzieło, które upamiętnia jedno z najważniejszych wydarzeń w historii Polski – zwycięstwo nad Krzyżakami w 1410 roku. Obraz jest pełen symboliki, która podkreśla heroizm i jedność narodu polskiego. Centralną postacią jest król Władysław Jagiełło, który symbolizuje mądrość i przywództwo. Wokół niego Matejko umieścił postaci rycerzy i bohaterów narodowych, takich jak Zawisza Czarny, którzy symbolizują odwagę i poświęcenie. Krzyżacy przedstawieni są jako siły zła, co symbolizuje walka dobra ze złem. Obraz pełen jest dynamicznych scen bitewnych, które podkreślają dramatyzm i znaczenie bitwy dla polskiej tożsamości narodowej.

Przykładowe pytania pomocnicze:

  • Jakie elementy obrazu są symboliczne? Odpowiedź: Symboliczne elementy obrazu to postać króla Władysława Jagiełły, rycerze tacy jak Zawisza Czarny, oraz Krzyżacy przedstawieni jako siły zła. Dynamiczne sceny bitewne symbolizują heroizm i dramatyzm walki o wolność.
  • Jakie przesłanie niesie obraz? Odpowiedź: Obraz niesie przesłanie o jedności, odwadze i poświęceniu narodu polskiego. Przypomina o ważnym zwycięstwie, które wzmocniło polską tożsamość narodową i dumę z historycznych osiągnięć.
Matura ustna polski
Przygotowanie do matury ustnej z języka polskiego wymaga w szczególności systematyczności, znajomości lektur.

Zasady Oceniania i Punktacja na Maturze Ustnej z Języka Polskiego

Egzamin ustny z języka polskiego jest ważnym elementem matury, w którym oceniane są umiejętności wypowiadania się, argumentowania oraz interpretacji tekstów literackich i kulturowych. Poniżej przedstawiam szczegółowe zasady oceniania i kryteria punktacji na maturze ustnej z języka polskiego.

Zasady Oceniania

Egzamin ustny z języka polskiego oceniany jest przez komisję egzaminacyjną, która składa się zazwyczaj z dwóch nauczycieli, w tym przynajmniej jednego polonisty. Ocena jest dokonywana na podstawie kilku kryteriów, które mają na celu sprawdzenie wszechstronnych umiejętności ucznia.

1. Przygotowanie i Prezentacja Tematu

  • Spójność i logika wypowiedzi: Uczeń powinien przedstawić temat w sposób uporządkowany, z jasnym wstępem, rozwinięciem i zakończeniem.
  • Zgodność z tematem: Wypowiedź musi być ściśle związana z wylosowanym tematem i zawierać odpowiednie odniesienia do tekstów literackich lub kulturowych.
  • Argumentacja: Uczeń powinien umiejętnie argumentować swoje stanowisko, przedstawiając logiczne i przekonujące dowody oraz przykłady z literatury.

2. Umiejętność Analizy i Interpretacji

  • Analiza tekstu: Uczeń powinien wykazać się umiejętnością analizy tekstu literackiego lub kulturowego, identyfikując środki stylistyczne i ich funkcje.
  • Interpretacja: Ważne jest, aby uczeń potrafił zinterpretować tekst, wskazując na jego znaczenie, kontekst i przesłanie.
  • Odniesienie do kontekstów: Uczeń powinien umieć odnieść omawiany tekst do szerszego kontekstu literackiego, historycznego lub kulturowego.

3. Poprawność Językowa

  • Poprawność gramatyczna i ortograficzna: Wypowiedź powinna być poprawna pod względem gramatycznym i ortograficznym.
  • Styl i retoryka: Uczeń powinien posługiwać się odpowiednim stylem, dostosowanym do tematu i formy wypowiedzi, oraz wykorzystywać środki retoryczne.

4. Reakcje na Pytania Egzaminatorów

  • Umiejętność odpowiedzi na pytania: Uczeń powinien potrafić odpowiadać na pytania zadane przez egzaminatorów w sposób jasny, precyzyjny i zgodny z tematem.
  • Elastyczność myślenia: Oceniana jest również zdolność do szybkiego reagowania na pytania i adaptacji argumentacji w odpowiedzi na nowe informacje.

Punktacja

Egzamin ustny z języka polskiego jest oceniany w skali punktowej. W zależności od wytycznych Centralnej Komisji Egzaminacyjnej (CKE), maksymalna liczba punktów do zdobycia na egzaminie ustnym może się różnić. Poniżej przedstawiam przykładową skalę punktacji:

1. Przygotowanie i Prezentacja Tematu (0-10 punktów)

  • 0-3 punkty: Wypowiedź niespójna, brak logicznego układu, nielogiczna argumentacja.
  • 4-6 punktów: Wypowiedź częściowo spójna, poprawna argumentacja, ale z pewnymi brakami.
  • 7-10 punktów: Wypowiedź spójna, logiczna, dobrze uargumentowana, zgodna z tematem.

2. Umiejętność Analizy i Interpretacji (0-10 punktów)

  • 0-3 punkty: Brak umiejętności analizy i interpretacji tekstu, nieadekwatne odniesienia do kontekstów.
  • 4-6 punktów: Podstawowa analiza tekstu, częściowo trafne interpretacje, niepełne odniesienia do kontekstów.
  • 7-10 punktów: Dogłębna analiza i trafna interpretacja tekstu, właściwe odniesienia do kontekstów literackich i kulturowych.

3. Poprawność Językowa (0-5 punktów)

  • 0-1 punkt: Liczne błędy gramatyczne i ortograficzne, niewłaściwy styl.
  • 2-3 punkty: Kilka błędów językowych, odpowiedni styl z drobnymi uchybieniami.
  • 4-5 punktów: Brak błędów gramatycznych i ortograficznych, odpowiedni i spójny styl wypowiedzi.

4. Reakcje na Pytania Egzaminatorów (0-5 punktów)

  • 0-1 punkt: Brak umiejętności odpowiedzi na pytania, niejasne odpowiedzi.
  • 2-3 punkty: Odpowiedzi częściowo jasne, niepełne argumentacje.
  • 4-5 punktów: Jasne, precyzyjne i pełne odpowiedzi, logiczne argumentacje.

Podsumowanie

Egzamin ustny z języka polskiego ocenia szeroki zakres umiejętności ucznia, od przygotowania i prezentacji tematu, przez umiejętność analizy i interpretacji, po poprawność językową i zdolność reagowania na pytania egzaminatorów. Każdy z tych aspektów jest punktowany, a łączna liczba punktów decyduje o ocenie końcowej. Przygotowanie do tego egzaminu wymaga systematycznej pracy nad wszystkimi wymienionymi umiejętnościami.

Spis treści

Skontaktuj się z nami

Jesteś zainteresowany studiami za granicą, ale nie wiesz od czego zacząć? Chcesz porozmawiać o swoich opcjach?

Zostaw kontakt, a my odezwiemy się do Ciebie i pomożemy Ci w aplikacji na studia za granicą!